Viết Dưới Ánh Đèn Dầu

  1. Trang chủ
  2. Cộng đồng
  3. Đánh giá sách
  4. Viết Dưới Ánh Đèn Dầu
  • Dang Ann
  • /
  • 2020-07-06 08:05
  • /
  • 167

Viết Dưới Ánh Đèn Dầu

“Đây là quyển sách song ngữ, nhỏ xinh, có nhiều tranh minh họa đẹp, được Nhà xuất bản Mỹ thuật cho ra mắt nhân kỷ niệm 20 năm ngày mất của Bùi Xuân Phái.”

"Viết Dưới Ánh Đèn Dầu" thoạt nghe thì nghĩ nó là truyện ngắn, giống các tác phẩm nổi tiếng như "Tắt Đèn", "Lão Hạc"... Nhưng không phải, đây là sách tranh.

Tại sao gọi là sách tranh?

Vì trong đấy ghi chép lại những quan điểm của tác giả về nghệ thuật và rất nhiều bức tranh do chính tay ông vẽ.

Chắc sẽ có nhiều người thắc mắc "tại sao tác giả viết sách lại đi vẽ tranh?". Vì vậy, tôi sẽ giới thiệu về tác giả một chút nhé!

Tác giả

Bùi Xuân Phái là một trong các họa sĩ nổi tiếng nhất của nền mỹ thuật Việt Nam hiện đại. Ông được biết đến nhiều bởi những bức họa vẽ nên linh hồn phố cổ Hà Nội. Ông là một trong những họa sĩ thuộc thế hệ cuối cùng của sinh viên trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, cùng thời với các danh họa Nguyễn Sáng, Nguyễn Tư Nghiêm, Dương Bích Liên - những tên tuổi ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của mỹ thuật Việt Nam hiện đại. Ông chuyên về chất liệu sơn dầu, đam mê mảng đề tài phố cổ Hà Nội. Ngay từ lúc sinh thời, sáng tạo của ông đã được quần chúng mến mộ gọi dòng tranh này là Phố Phái.

Tác phẩm

"Viết Dưới Ánh Đèn Dầu" chỉ là những ghi chép rời rạc về quan điểm của tác giả đối với nghệ thuật Việt Nam thời bấy giờ. Tuy nhiên, với những ai yêu thích hội họa hoặc chỉ muốn thưởng thức tranh thì có lẽ đây là một quyển sách hay. Bùi Xuân Phái đã viết ở đầu sách rằng:

“Quyển này tôi viết trong những lúc không vẽ, nghỉ vẽ.

Tôi nghĩ rằng không phải cứ hùng hục vẽ là tốt mà còn phải năng suy nghĩ đến nghệ thuật, đến con đường tuy có nhiều khó khăn nhưng đẹp đẽ…”

Theo tôi, bao nhiêu đấy cũng đủ đúc kết được nội dung quyển sách này, viết về cả cuộc đời cầm cọ của tác giả.

Một số nhận xét rất thực tế, rất xác đáng của tác giả sau đây, sẽ cho tôi và bạn một cái nhìn rõ hơn về nghệ thuật:

12. Một thế giới riêng. Một cái nhìn riêng. Nghệ thuật làm người xem thú vị ở chỗ đó.

17. Vẽ không phải là chép, không phải là đo cho đúng, ghi cho chính xác… Nếu chỉ có thế thì mới là đang học vẽ, còn nếu muốn bước lên nữa, tiến tới ngưỡng cửa của nghệ thuật thì còn phải nhiều gian khổ rèn luyện lao động nghệ thuật thật sự… con đường sáng tác không dễ dàng, không có một lối tắt nào nếu anh muốn nhanh chóng để trở nên xuất chúng. Chỉ có một con đường rất là dài, rất là vất vả và cũng dễ thất bại, đau khổ.

132. Nghệ thuật không đủ sức xao động nếu nó tầm thường và không có sự chân thành.

135. Không phải cứ nhảy bừa vào làng thơ, làng họa là thành nhà thơ, nhà họa một cách dễ dàng đâu. Những con mắt tinh đời, sành sỏi, uyên bác… sẽ đánh giá vị trí của anh ở chỗ nào.

160. Tại sao càng ngày càng thêm nhiều người thích tranh của Van Gogh? Phải thấy rằng Van Gogh cảm xúc rất mạnh trong lúc vẽ. Cái đẹp trong tranh Van Gogh chính là những cảm xúc chân thực của ông ta.

Thật ra, quan điểm thì chỉ là quan điểm, người này sẽ khác người kia. Nếu tác giả cho rằng "Vẽ không phải là chép, không phải là đo cho đúng, ghi cho chính xác..." thì tôi lại nghĩ vẽ chính là ghi chép lại, ghi chép bằng hình ảnh, màu sắc thay vì bằng con chữ. Tuy nhiên, không thể phủ nhận những điều tác giả đề cập, rất đúng với các dòng tranh đương thời, có một chút xưa cũ, rời rạc, khó hiểu mà những người hiện đại như chúng ta khó lòng cảm thụ được.

Viết Dưới Ánh Đèn Dầu

Không chỉ nói về quan điểm của mình, trong quyển sách này, tác giả còn lồng ghép vào những triết lý cuộc sống:

86. Con người hám danh, hám lợi mà muốn thành nghệ sĩ ư? Chao ôi!

52. Cái đẹp tồn tại được có lẽ lúc nào nó cũng mới.

233. Sự chê bai đôi khi cần cho người làm nghệ thuật. Hình như nó là chất nóng, chất đẩy. Nó kích động người làm nghệ thuật chịu tìm thêm, hiểu thêm, say mê hơn. Cái toại nguyện làm hết say mê.

196. Phong cách là một sự chân thành. Người thế nào thì phong cách thế ấy. Vì vậy thật là dở nếu bắt chước một phong cách nào. Cái nhìn (tựa như cái kính) của mình chứ không phải là cái nhìn đi mượn.

211. Phải làm việc mà làm việc liên tục. Chỉ có cách đó mới giữ được tài năng và phát triển nó lên. Không phải chỉ hiểu biết đơn thuần là làm được, biết mà vẫn không làm nổi đấy vì có rèn luyện gì đâu. Cứ ngắm ông thợ mộc giỏi kia, sao ông ấy bào dễ thế, tưởng chừng như mình cũng làm được. Ấy thế thử đưa cái bào cho mình bào xem sao?

Đối với cá nhân tôi, "Viết Dưới Ánh Đèn Dầu" không phải là một quyển sách có thể mở ra đọc một mạch từ đầu đến cuối. Đôi khi mở một trang bất kỳ, tình cờ đọc một câu viết nào đó của Bùi Xuân Phái, ta bất chợt chạnh lòng suy nghĩ về cái đẹp, về nghệ thuật, về cái tâm của người nghệ sĩ chân chính.

Dĩ nhiên, sách do một cá nhân viết, lại viết cốt là cho bản thân mình trước hết, thì khó tránh khỏi đôi chỗ chủ quan, phiến diện. Như tôi đã nói ở trên "thật ra, quan điểm thì chỉ là quan điểm, người này sẽ khác người kia". Vì vậy, bạn chỉ nên đọc, nên cảm nhận, chứ đừng phê phán, tranh luận.

Quyển sách này sẽ phù hợp cho tất cả mọi người, nếu không phải một người thích suy ngẫm về triết lý, hay có nhiều suy tư về cuộc đời, thì bạn vẫn có thể lật giở nó để xem tranh. Một điểm đặc biệt nữa về quyển sách chính là được xuất bản ở dạng song ngữ, vừa đọc vừa học tiếng anh cũng rất tốt.

Khuyến khích bạn mua sách bản in vì chất lượng sẽ tuyệt vời hơn, tuy nhiên có thể đọc thử ebook tại đây.